Kaygı Bozukluğu

Kaygı herkesin yaşadığı doğal bir duygudur; sınav öncesi, iş görüşmesinde ya da sağlıkla ilgili bir belirsizlikte devreye girmesi beklenir. Ayırt edici olan yoğunluk ve süreklilik. Ortada somut bir tehdit yokken bedenin gevşememesi, düşüncenin sürekli ihtimalleri hesaplaması ve bu halin haftalarca sürmesi, kaygının gündelik işleyişi daraltmaya başladığını gösterir.

İkinci ayırt edici nokta, hayatın küçülmesidir. Kaçınılan yerlerin, ertelenen işlerin ve girilmeyen ortamların sayısı artıyorsa kaygı yalnızca rahatsız edici bir duygu olmaktan çıkmış, yaşam alanını belirlemeye başlamıştır. Bu noktada destek almak, bir şeyin "yeterince kötü" olmasını beklemekten daha kolay bir başlangıçtır.

Bedende: çarpıntı, göğüste sıkışma, nefesin yüzeyselleşmesi, mide ve bağırsak şikâyetleri, kas gerginliği, baş ağrısı, terleme, uykuya geçmekte zorlanma. Bu belirtiler gerçektir ve çoğu danışan önce bir hekime başvurur; tıbbi bir neden bulunmadığında kaygı gündeme gelir.

Zihinde: aynı düşüncenin dönüp durması, en kötü ihtimali hazırlama alışkanlığı, karar vermekte zorlanma, dikkat dağınıklığı ve "bir şey olacak" hissi. Davranışta: erteleme, kontrol etme, sürekli soru sorup güvence arama ve zamanla genişleyen kaçınmalar. Panik dalgalarını daha ayrıntılı okumak isterseniz panik bozukluk sayfasına, sosyal ortamlardaki halini merak ediyorsanız sosyal fobi sayfasına bakabilirsiniz.

İlk görüşmede kaygının haritasını çıkarırız: ne zaman başladı, hangi durumlarda yükseliyor, bedende önce nerede hissediliyor, sonrasında ne yapıyorsunuz. Bu harita çoğu zaman tek başına rahatlatıcıdır; belirsiz bir huzursuzluk, tanınabilir bir örüntüye dönüşür.

Sonrasında bilişsel davranışçı yaklaşımdan yararlanarak düşünce, beden ve davranış halkalarına ayrı ayrı bakarız. Hangi düşünce kaygıyı büyütüyor, bedeni yatıştırmak için o an ne mümkün, hangi kaçınma kısa vadede rahatlatıp uzun vadede alanı daraltıyor. Pozitif Psikoterapi temelli bakış ise neyin zaten işe yaradığını, hangi kaynağınızı fark etmediğinizi görünür kılar. Adımların hızını siz belirlersiniz; kimseyi hazır olmadığı bir duruma sokmam.

Kaygıyı tamamen ortadan kaldırmayı hedefleyen bir çalışma gerçekçi değildir; kaygı, insanın koruma sisteminin parçasıdır. Hedef, alarmın gereksiz yere çalmasını azaltmak ve çaldığında ne yapacağınızı bilmektir.

Bu yüzden süreçte iki şey birlikte ilerler: kaygının şiddetini azaltan araçlar ve kaygıya rağmen atılan adımlar. İkincisi çoğu zaman daha belirleyicidir; kaçınılan bir durumun küçük bir parçasına yeniden girmek, sistemin "burası tehlikeli değil" bilgisini yeniden öğrenmesini sağlar.

Belirtiler yoğunsa, uyku ve iştah ciddi biçimde bozulduysa ya da tabloya süregelen bir çökkünlük eşlik ediyorsa psikiyatri hekimiyle değerlendirme öneririm. Bu, seans sürecinin bitmesi anlamına gelmez; çoğu zaman iki süreç birlikte yürür.

Psikolog olarak tanı koymam, ilaç önermem ya da yazmam. Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır; kişiye özel değerlendirme için görüşme gerekir. Tükenmişlikle iç içe geçen bir kaygı yaşıyorsanız iş kaygısı ve tükenmişlik sayfasına de bakabilirsiniz.

Seansları Çankaya'daki KoruTera Aile Danışma Merkezi'nde yüz yüze ya da görüntülü görüşme yoluyla online yürütüyorum. Kaygı çalışmasında ikisi arasında içerik farkı yoktur; ayrıntı için bireysel seanslar ve online seanslar sayfalarına bakabilirsiniz.

Randevu için 0544 766 19 98 numarasını arayabilir, ya da önce iletişim sayfasından bana yazabilirsiniz.